ENGLISH | ΕΛΛΗΝΙΚΑ
—

92 -
73100
. 28210 92706

NEWS

.

22/02/2007—" ". . .

AUDIO

-

Σντομη περιγραφ: Το λαοτο εναι γχορδο ργανο και αποτελεται βασικ απ να μεγλο αχλαδσχημο ηχεο που καταλγει σε να μακρ βραχονα ο οποος χωρζεται με κινητς υποδιαιρσεις, τους μπερντδες.

Το ηχεο στην πσω πλευρ εναι κυρτ φτιαγμνο με λεπτς ξλινες λωρδες τις ντογιες εν στην μπροστιν σκεπζεται απ λεπτ ξλινο καπκι που στο κντρο του υπρχει να στρογγυλ νοιγμα η ροδντζα συχν διακοσμημνη με ξλινο γλυπτ αραβοργημα Πνω στο καπκι βρσκεται κολλημνος ο καβαλρης , να λεπτ κομμτι απ σκληρ ξλο για τη στριξη των χορδν απ τη μα κρη, εν απ την λλη αυτς στηρζονται στο κρο του βραχονα τον καρβολα, εκε που βρσκονται και τα κλειδι για το κορντισμα. Εχει τσσερα ζευγρια μεταλλικς χορδς και παζεται με πνα.

Ονομασα: ργανα που μοιζουν με το ελληνικ λαοτο τα συναντμε στη Δυτικ Ευρπη με τη γενικ ονομασα lute(λιοτ) εν στην Ελλδα ανλογα με την περιοχ εναι γνωστ και ως λαγοτο λαβοτο. Την προλευση της ονομασας του λλοι την αποδδουν στο αραβικ al oud που σημανει ξλο και λλοι στο κορδισμα σε λα και ουτ(σημεριν ντο) των δο διπλν χορδν που εχε παλιτερα.

Ιστορα: Η ιστορα των οργνων της οικογνειας του λαοτου ξεκινει απ την 3η χιλιετα π.Χ στη Μεσοποταμα. Στον ελλαδικ χρο το πρτο ργανο αυτο του τπου που συναντμε εναι το αρχαιοελληνικ τρχορδο, η πανδορα πως την λεγαν . Απ την πανδορα προλθε ο ταμπουρς και μια παραλλαγ του ταμπουρ που διαμορφθηκε γρω στο 17ο αινα εναι το ελληνικ λαοτο. Στο λαοτο διατηρθηκε το μακρ χρι με τις κινητς υποδιαιρσεις που εχε ο ταμπουρς , μως το μικρ στρογγυλ ηχεο αντικαταστθηκε απ λλο αχλαδσχημο και βασικ πολ μεγαλτερο με στχο την αξηση του γκου και της ντασης του χου.

Εναι πρα πολλς οι απεικονσεις μορφν λαοτου σε αγιογραφες ,τοιχογραφες, μικρογραφες και λακς ζωγραφις. καθς και οι αναφορς σ αυτ στη λογοτεχνα. και ειδικτερα στην ποηση και το τραγοδι.

Στο πος του Διγεν Ακρτα, τα ακριτικ τραγοδια και τα βυζαντιν χειργραφα , στον Ερωτκριτο του Κορνρου και φυσικ στο δημοτικ τραγοδι το λαοτο προβλλεται ως το μουσικ ργανο που ετε μνο του ετε ως συνοδευτικ της φωνς μπορε να εκφρσει τα λεπττερα και ευγενστερα συναισθματα του ανθρπου.

Ηπαιρνε το λαγοτον του και σιγαν επορπτει κι εχτπαν το γλυκι γλυκι ανδια στο παλτι (Ερωτκριτος 17ος αι.)

Κατασκευ: Το λαοτο πως και λα τα παραδοσιακ ργανα φτιαχνταν και συνεχζει να φτιχνεται σε μικρ προσωπικ εργαστρια πολλς φορς με μακρι οικογενειακ παρδοση εξασφαλζοντας τη γνση που πρπει να συνοδεει το απαρατητο μερκι του κατασκευαστ. Εναι ργανο αρκετ δσκολο στην κατασκευ του και προχει η στερετητ του και η αντοχ του στο σκβρωμα λγω των πολ μεγλων τσεων που δχεται απ τις χορδς .Μεγλη σημασα χει και η ακρβεια στις αναλογες του στε ταν τελικ αρματωθε-τοποθετηθον δηλαδ οι χορδς- να μπορε να κουρδιστε και να παξει σωστ. Ο περιορισμνος χρος δεν μας επιτρπει να αναφερθομε διεξοδικτερα στον τρπο κατασκευς του αλλ μπορομε να πομε γενικ τι παζει μεγλο ρλο στην ποιτητα του χου και γενικ της κατασκευς το εδος και η ποιτητα των ξλων απ τα οποα κατασκευζονται τα διφορα μρη του, η κλλα ,τα βερνκια και φυσικ η ικαντητα του μστορα. Ανμεσα στα στδια της κατασκευς του πρπει να μεσολαβον αρκετς μρες στε να στρνουν τα υλικ και να διορθνονται προοδευτικ οι ατλειες. Το χειροποητο και η δυσκολα της κατασκευς του καθς και η λλειψη καλν μαστρων καναν το λαοτο σμερα εκτς απ δυσερετο, να εναι και αρκετ ακριβ.

Εδη λαοτου:Το λαοτο το βρσκουμε σε παραλλαγς στις διφορες περιοχς του ελλαδικο χρου που χουν μεταξ τους απ μικρς ως πολ σημαντικς διαφορς. Στην Κρτη το λαοτο εναι πολ μεγαλτερο και χει πιο χαμηλ κορντισμα για να ταιριζει με τη λρα εν στην Κων/πολη εναι αρκετ μικρ με εντρινες (σμερα νυλον) χορδς και ξλινα κλειδι. Το στεριαν και το νησιτικο λαοτο μοιζουν αρκετ και χουν το διο κορντισμα.

Τρπος παιξματος-τεχνικς δυναττητες :Το λαοτο κουρντζεται πντα κατ πμπτες:ντο σολ ρε λα απ πνω προς τα κτω το στεριαν και το νησιτικο ,σολ ρε λα μι μια τετρτη πιο χαμηλ το κρητικ. Σμερα χρησιμοποιεται ως ργανο κυρως συνοδευτικ, στηρζοντας ρυθμικ και αρμονικ τα περισστερα μελωδικ ργανα πως το κλαρνο το βιολ τη λρα κλπ και η μελωδικ του παρουσα περιορζεται σε μικρς μελωδικς απαντσεις μουσικς γφυρες στα κεν της κριας μελωδας παρτι παλαιτερα το χρησιμοποιοσαν και ως μελωδικ. Η δυσκολα της τεχνικς του και η εισβολ και επικρτηση λλων πιο ηχηρν οργνων κανε τους πριμαδρους λαουτιρηδες να αποσυρθον να προσαρμοστον στον συνοδευτικ ρλο. Η αρμονικ συνοδεα εν παλιτερα ακολουθοσε τους καννες του ισοκρατματος και επτρεπε συνηχσεις σμφωνες με τον τροπικ χαρακτρα του μονφωνου βυζαντινο και δημοτικο μλους ,σμερα επηρεασμνη απ την ευρωπακ μουσικ επιτρπει και συγχορδες δυτικο τπου που ταν η χρση τους φθνει στην υπερβολ αλλοινει εντελς το χαρακτρα της παραδοσιακς μουσικς.

Το λαοτο σμερα :Η δυσκολα που χει το λαοτο στο παξιμο και στο κρτημ του, και η ακριβ αγορ του, οδγησαν σιγ σιγ στην αντικατστασ του απ την ευκολπαιχτη και φτην κιθρα. «…η κιθρα μως αλλοινει εντελς το μουσικ φος του δημοτικο μλους. Του προσδνει με το γλυκερ της φος και τη διαφορετικ τεχνικ της να ψευδορρομαντικ φος, χαρακτηριστικ γνωστο στη γνσια δημοτικ μελωδα και το παραδοσιακ παξιμο του λληνα λακο μουσικο . Αν στο λαοτο χρειζεται προσπθεια τεχνικ για να παξει κανες συγχορδες δυτικο τπου η κιθρα τις επιβλλει ολοκληρωτικ με αποτλεσμα τα δημοτικ μας τραγοδια να χνουν το χρμα τους και να αποκτον φος ιταλιανζουσας καντδας…» λει χαρακτηριστικ ο Φοβος Ανωγειανκης στο μνημειδες ργο του τα «Ελληνικ Λακ Μουσικ Οργανα». Και τι να πει κανες για τις ηλεκτρικς κιθρες και τα αρμνια με τις τζαζ –ροκ συγχορδες και τους θορυβδεις ενισχυτς που ισοπεδνουν τι χει απομενει…

Για να μην γνει η αλλοιωμνη και παραποιημνη μορφ της παραδοσιακς μας μουσικς με τη συχν προβολ της συνεδηση και κατεστημνη αισθητικ και τελικ χσουμε λλο να κομμτι πολιτισμο αμαχητ, πρπει πρα απ τις μεμονωμνες προσπθειες των διαφρων συλλγων η δια η πολιτεα να φροντσει για την οργανωμνη διδασκαλα και εκμθηση σπνιων παραδοσιακν οργνων πως το λαοτο κυρως στην επαρχα, που εν υπρχει πολλς φορς η θληση, δεν υπρχει η ανλογη δυναττητα.

Σκης Παπαδημητρου

Φιλλογος, μουσικς, υπ.διδκτωρ φιλοσοφας Παν/μου Πατρν,
υπεθυνος Μουσικο Εργαστηρου Αιγου

Βιβλιογραφα:
«Τα ελληνικ λακ μουσικ ργανα» Φοβος Ανωγειανκης, Αθνα, 1976»
«Ελληνικ μουσικ ργανα»,Σταρος Καρακσης, Αθνα ,1970»
«Παραδοσιακ μουσικ ργανα», Ross Daly ,Πτρα 1994»

Quince internet solutions.