ENGLISH | ΕΛΛΗΝΙΚΑ
—

92 -
73100
. 28210 92706

NEWS

.

22/02/2007—" ". . .

AUDIO

- .

γρφει ο Θρασβουλος Θεμ. Τσουχλαρκης

Πολιτισμολγος Χορολκτης Συγγραφας
Ιστορικολαογραφικς Ερευνητς – Αναλυτς
Υπλληλος Επιστημονικο Προσωπικο Υπουργεου Πολιτισμο

Α’ ΕΝΟΤΗΤΑ

Στα χορδφωνα ργανα για να παραχθε χος, πλλονται οι χορδς τους οι οποες εναι τεντωμνες ανμεσα σε σταθερ σημεα. Στο ελληνικ οργανολγιο (instrumentarium) υπρχουν χορδφωνα της οικογνειας του λαοτου και της οικογνειας των ψαλτηρων.

Στην οικογνεια του λαοτου ανκουν γενικ τα ργανα που χουν να αντηχεο (ανεξαρττως μεγθους και σχματος) και να ξεχωριστ χρι «μπρτσο» «μανκι», με τις χορδς τεντωμνες κατ μκος του και παρλληλα προς αυτ. Οι χορδς νσσονται με τα δκτυλα με «πννα» (νυκτ λαουτοειδ), η τρβονται με δοξρι (τοξωτ λαουτοειδ).

Αναλοντας ετυμολογικ -στο γενικ πλασιο- την λξη λαοτο διακρνουμε τι προρχεται απ το αραβικ αλ ιοντ ουντ που σημανει ξλο. Το λαοτο εναι γχορδο μουσικ ργανο που εισχθη απ τους ραβες -κατ πσα πιθαντητα- αρχικ στην Ισπανα και κατπιν διαδθηκε σ’ λη την Ευρπη. Εκε κυριρχησε επ μακρ χρονικ διστημα. Ο πργονος του λαγοτου ταν γνωστς απ των αρχαιοττων χρνων, εν επικρατστερη ποψη ταν τι κατγετο απ την Μεσοποταμα, που συναντται σε απεικονσεις της 3ης χιλιετηρδος, καθς και επ αιγυπτιακν επιτυμβων μνημεων αλλ και ασσυριακν παραστσεων. Κατ την αρχαιτητα και τις αρχς του μεσαωνα εναι γνωστ τι υπρχαν τρεις τποι λαοτου:

  • Ο πρτος με το μικρ ωοειδς ηχεο και τον μακρ λαιμ συναντιταν στους Ασσυρους, στους Αιγυπτους, στους λληνες, στους Ινδος, και στους Σνας (Κινζους).
  • Ο δετερος που εναι γνωστη η καταγωγ του και περιγρφεται με σφαιροειδς -περπου- ηχεο χωρς λαιμ.
  • Ο τρτος εναι ο αραβικς ο οποος πρωτοεμφανζεται στη Ευρπη τον 8ο μ.Χ. αινα. Αυτς αρχζει να κατακτ δαφος τον 10ο αινα και τον 14ο εναι πλον πασγνωστος.

Τον 15ο αινα εναι σως το μοναδικ κρητικ λακ μουσικ ργανο το οποο συνοδεει σματα και την θση αυτ κρατε μχρι και σμερα. Αποτελοταν ττε ιδως απ ηχεο ωοειδος σχματος κατασκευασμνο απ λεπτ κυρτ σανδια, τις επονομαζμενες «βργες», οι οποες προρχονται απ φηγ (οξυ) κδρο πεκο. Αυτ κλεινταν παλαιτερα απ την νω επιφνεια με λεπτ εππεδη σανδα απ σνηθες ξλο. Εκε εχε προσαρμοστε εβνινος πχυς με εγκαρσους διαιρσεις, τσι στε να θτονται τα διαστματα των μουσικν φθγγων απ τον λαιμ ως την κεφαλ που ευρσκονται τα κλειδι της «χορδσεως».

Το λαοτο λαγοτο κατ τον 15ο αινα γενικτερα εχε οκτ χορδς οι οποες αντιστοιχοσαν αν δο σε τσσερις βαθες φθγγους: [ντο, φα, λα, ρε]. Αργτερα προστθηκε μια πμπτη διπλ -οξτερη της ρε- η νω σολ. Ποικιλες του οργνου υπρξαν πολλς ακμη, αφο μνον ο Πραιτριους αναφρει και περιγρφει επτ διαφορετικ εδη. Η «χρδισις» το κορδισμα κοινς λεγμενο γινταν κατ διαφρους τρπους και ταν μλλον τσο δσκολο, στε ο μγας λαγουτιρης και συνθτης της κρητικς παραδοσιακς μουσικς Γεργιος Κουτσουρλης λεγε: «Αν πομε τι γεις λαγουτιρης απφταξε ογδντα χρονν, τοτεσς να καττε τι μπρε μου πνω απ’ τα μισ του τα ‘ει φαομνα στο κορδισμα».

Το λαοτο απ οργανολογικ ποψη εναι «διασταρωση» του ταμπουρ -που διατηρε το μακρ του μπρτσο- με το οτι -που υιοθετε το μεγλο σκφος με τις ντογες- και την μαντλα -η οποα «αρματνεται» με τσσερα ζεγη χορδν στο διο κορδισμα-. τσι χει μεγλο ηχεο με ντογες, μακρ χρι με δεσμος, λλοτε σταθερος (τστα) και λλοτε κινητος (μπερντδες), και τσσερις διπλς χορδς απ μταλλο κουρδισμνες σε πμπτες. Το λακ κρητικ λαγοτο χει τσσερις διπλς χορδς που αντιστοιχον στις μουσικς ντες: [ντο, σολ, ρε, λα σολ, ρε, λα, μι], και κροεται με μικρ πλκτρο, την επονομαζμενη «πννα» η οποα εναι απ πτερ μεγλη καρδοειδ ζελατνα. Στα τρα ζευγρια οι χορδς του εναι συνθως κουρδισμνες στην ταυτοφωνα, εν το τελευταο στην οκτβα. Χαρακτηριστικ του εναι τι παζει και σολιστικ και συνοδευτικ. Το λαοτο εξ αιτας αυτς της χρσης του απανττε γενικ σε λα τα μρη της Ελλδος και της Κπρου με κποιες μικρς κατασκευαστικς διαφοροποισεις, και συνοδεει αρμονικ, ρυθμικ και σολιστικ τα μελωδικ ργανα, πως το βιολ, τη λρα και το κλαρνο. Αξζει να διευκρινιστε τι στην Κρτη αλλ και αλλο -πως Κρπαθο, Κυκλδες, πειρο- χρησιμοποιεται και ως μελωδικ ργανο απ τους «πριμαδρους», δηλαδ τους «σολστες» λαουτιρηδες, με τεχνικ που θυμζει του ταμπουρ.

Στο πλασιο της ειδικς ιστορικς αναφορς του οργνου αξζει ν’ αναφρουμε να αρχαιοελληνικ -ργανο- πργονο του. να γχορδο ργανο με βραχονα της οικογνειας του λαοτου. Το εν λγω λαουτοειδς ργανο ταν το τρχορδο πανδορα πανδουρς φανδουρς φνδουρος και οι παραλλαγς του. Η πανδορα τρχορδο ταν ργανο με μικρ αντηχεο και μακρ βραχονα. Εχε τρεις χορδς πως υποδηλνει και η ονομασα του. Ο εκτελεστς πεζε τις χορδς στον βραχονα με το αριστερ χρι και τις τραβοσε με το δεξι, πως μπορομε να δομε και στο ξοχο ανγλυφο απ την Μαντινεα, που φανεται καθαρ η λεπτομρεια της πανδορας που παζει η Μοσα. Το εν λγω ανγλυφο -πως μας πληροφορε ο Παυσανας - κοσμοσε μα απ τις τσσερις πλευρς του βθρου του λατρευτικο αγλματος της Λητος στο να της στην Μαντινεα και ταν ργο του Πραξιτλη και του εργαστηρου του.

Το εν λγο ργανο στην αρχαα Ελλδα εχε μλλον περιορισμνη χρση. Η οικογνεια του εχε μως μακρ ιστορα και απδειξε πολ μεγλη αντοχ στο χρνο. Στον μεσογειακ χρο και στην Ανατολ κμασαν πολλ ττοια ργανα με διφορα μεγθη , σχματα και ονματα, δη απ την αρχαα Μεσοποταμα. Στις εξελξεις τους συγκαταλγονται οι σημερινς οικογνειες του σαζιο, του ταμπουρ και του μπουζουκιο, λες οι τρχορδες με τρεις ομδες χορδν στην παραδεδομνη μορφ τους -εκτς απ την τετρχορδη παραλλαγ του μπουζουκιο, που εισχθη την δεκαετα του 1950, αξζει να σημειωθε τι το τετρχορδο δεν το υιοθετον σοι εκτελεστς του οργνου θλουν να μενουν πιστο στην παρδοση-.

Διευκρινιστικ επιβλλεται να κατατεθε η ποψη στοιχεων ετυμολογας του ονματος του λαοτου. τσι λοιπν στο προαναφερμενο πλασιο θα εκτεθε μια σχετικ ετυμολογικ και παρετυμολογικ αναφορ. Σημαντικ βοηθητικ ρλο στην ανχνευση της ιστορας των μουσικν οργνων γενικ μπορε να παξει και η σο το δυνατν ακριβς ετυμολογα των ονομτων τους , η οποα μας βοηθει αν χι να βρομε την καταγωγ, τουλχιστον να μελετσουμε ψεις της εξελξεις και χρσης τους. Σχετικ με το θμα της ετυμολογας οφελουμε μια ουσιαστικ διευκρνιση. «Στη πραγματικ χρση των γλωσσν παρατηρονται διεργασες που εκφεγουν απ την αυστηρ γραμμικ καταγωγ των λξεων» . Στο πλασιο αυτ ας παρακολουθ-σουμε διφορους συσχετισμος:

  • Οι ραβες πστευαν πως το ουντ (λατινικ μεταγρ. ‘ud), η κιθρα της Μσης Ανατολς, «ταν μλλον εφερεση του Πυθαγρα του Πλτωνος».
  • Οι νεοφερμνοι Τορκοι, που δχτηκαν την αραβικ θρησκεα (Ισλμ) και σημαντικ κομμτια του βυζαντινοπερσοαραβικο πολιτισμο, το θεωρον αραβικ, παραπροφροντς το ως ut.
  • Οι λληνες συμφροντας λο τον ισλαμικ κσμο της Μσης Ανατολς, θεωρον το οτι τουρκικ.
    Συνεπς μπορομε να καταλβουμε γιατ πολλ μουσικ ργανα , κοιν σε λους τους λαος της ανατολικς Μεσογεου, διαδθηκαν με αραβικ περσικ ονματα. Λμε μπουζοκι και χι τρχορδον πανδορα. Λμε σζι και χι ταμπουρς. «Σαζ» εναι περσικ λξη και σημανει «ργανο». Επιπλον αξζει ν’ αναφρουμε μερικ στοιχεα γρω απ μερικς ονομασες των εν χρσει μουσικν οργνων στις περιοχς της Ανατολας και στην Ελλδα:
  • Η πανδορα φανδορα βγανει απ την «Πανδρα του Ησιδου» που σημανει δρο Θεν. Περνντας κατπιν οι Ασσυροβαβυλνοι γνεται παν-τορ και εξελσσεται σε ταμπουρς. Επσης δνει το νομα του στο τουρκικ ταμπορι και στο ινδικ τανμπορ αλλ και στην ιταλικ μαντλα. Αξιοσημεωτο εναι τι στην Κρτη μπαντορα λγεται ο απλς καλαμνιος μονγλωττος αυλς και ασκο-(μ)παντορα (σκαυλος) η μπαντορα που χει δεχθε την προσθκη του ασκιο.
  • Το λαοτο δνει νομα στο τουρκικ lauta και προφρεται «λατα».
  • Το αραβικ μπουζοκι (Συρα, Ιορδανα, Αγυπτος) περνει στην Ελλδα με αυτ το νομα , με την λαθεμνη εντπωση τι πρκειται για τουρκικ ργανο (bozuq-μποζοκ= Κολο, κοφιο) .

Το οτι πως και ο τρχορδος ταμπουρς ανκουν στην οικογνεια του λαοτου κατ την επιστμη της μουσικολογας. Η καταγωγ αυτν των εγχρδων με αχλαδσχημο ηχεο, με κοντ μακρ χρι, εναι πανρχαιη (3000 π.Χ.), πως προαναφραμε. μως οι Κρτες που μετοκησαν στην Μεσοποταμα πρπει να παιξαν ιστορικ ρλο στην διαμρφωση του λαγοτου σμφωνα με μια προφορικ μαρτυρα -στο πλασιο της προφορικς λακς ιρακινς παραδοσιακς πστης- του λλοτε ισχυρο νδρα του Ιρκ Σαντμ Χουσεν. Στον ελλαδικ χρο χουμε λγες μαρτυρες στα χρνια προ Χριστο , πρα πολλς μως στην περοδο της μεξης των πολιτισμν της Μεσογεου δηλαδ την ελληνιστικ, την ρωμακ και την βυζαντιν.

 

 

[1] Οι ραβες εκτιμοσαν ιδιατερα το λαοτο και πολλο πστευαν τι εναι η κιθρα της Μσης Ανατολς και τι η ποιτητα του χου της ταν εφερεση Ελλνων φιλοσφων.

[2] Ο βιωματικς δεξιοτχνης λαγουτιρης Γεργιος Κουτσουρλης καταγταν απ την μουσικογννα περιοχ του Καστελλου Κισσμου Χανων Κρτης και εναι ο συνθτης της μουσικς μελωδας «κρητικ συρτκι» που μεταγενστερα υιοθτησε και «σφετερστηκε» ο μγιστος λληνας -και Χανιτης στην καταγωγ- συνθτης ντεχνης ελληνικς μουσικς Μκης Θεοδωρκης. Το εν λγω ργο του Μκη φρει τον ττλο «ελληνικ συρτκι» αφο λλαξε τον επιθετικ προσδιορισμ απ «κρητικ» στο πανελλνιας εμβλειας «ελληνικ». Επσης τα βματα του «ελληνικο συρτακιο» ουδεμα σχση χουν με τα βματα του «κρητικο συρτακιο», αφο το μεν πρτο χορεεται με βηματισμ επιταχυνομνης μουσικς ακολουθας «σιγανο ανατολικς Κρτης» «Λαζτη κεντρικς Κρτης» «ντουρνερκια δυτικοκεντρικς Κρτης» «χασαποσρβικου», εν το δετερο χει πλρη μουσικομετρικ ανταπκριση ναντι των βημτων του «κρητικο παραδοσιακο συρτο χορο», του επονομαζομνου «πρτου χανιτικου» «πρτου» «χανιτικου» «Χανιτη».

[3] Αρκαδικ ΙΧ, 1.

[4] Μετακινσεις αντικειμνων , ιδεν και πληθυσμν , αλλαγς εξουσιν και γλωσσν, αλλαγς προφορς, μεταπτσεις των ασχολιν, οικονομοτεχνικν και μορφωτικν επιπδων, συντακτικ σχματα εκλαμβανμενα ως γραμματικ και τομπαλιν, αμνημοσνες, η λειτουργα του αυτιο και της ακος , οι προσλαμβνουσες, τα καθαρ γλωσσικ φαινμενα της ομοηχας και της ετεροηχας, της αναλογας και του συμφυρμο και ενδεχομνως πολλ λλα ατια, δημιουργον τις συνθκες στε να παρουσιαστον μεταλλξεις και ζυμσεις στη λεξικ συνιστσα του γλωσσικο φροντος. τσι, εμφανζονται τα φαινμενα χι μνο της παραπροφορς, του παρασχηματισμο και της παρερμηνεας αλλ και της παρετυμολογας, π.χ. πανδορα > pandora > mandora > mandola (=αμγδαλο). Αντθετα με σα υποστηρζουν ορισμνοι δογματικο γλωσσολγοι, η παρετυμολογα αποτελε γενικτατο και παγκσμιο φαινμενο και συνιστ ναν απ τους βασικτερους και πιο δυναμικος μοχλος στην εξλιξη των γλωσσν. Συμβανει ιδιατερα κατ το πρασμα ανμεσα σε διαλκτους, ιστορικς φσεις μιας γλσσας και κατ μεζονα λγο, κατ το πρασμα απ γλσσα σε γλσσα δημιουργε ακουστικος συσχετισμος και διευκολνει την υιοθεσα, αφομοωση και οικειοποηση ξνων ρων και ονομτων. Κατπιν η παρετυμολογημνη λξη μπορε να εισλθει στην ενεργ παραγωγικ διαδικασα, οπτε η παρετυμολογα παει σιγ σιγ να εναι αυτ και γνεται γραμμ αυτοδκαιης ετυμολογας. Αν δεν δεχθομε τα παραπνω, ττε σημαντικ μρη των λεξιλογων λων των γλωσσν δεν μπορον να ετυμολογηθον. Αν μως τα δεχθομε, ττε κατ’ ανγκη γνεται δεκτ μαζ τους και η ιδα μιας πιο σμπλοκης ιστορικς πορεας των λξεων, με ενδεχομνως διπλς και πολλαπλς ρζες.

[5] Αν ψξουμε λγο περισστερο την ρζα «μπουζ» (buz) διαπιστνουμε πως στην ελληνιστικ και ρωμνικη περοδο απ την ρζα αυτ δημιουργονται πολλς λξεις προκειμνου, να δηλσουν πργματα παρμοιου σχματος. Buti «βουτ» στα ελληνοκυπριακ εναι ο κολος και κλειστς κλπος ( το «μποτι» της νεοελληνικς δηλνει παρμοιο σχμα). Το «βυτο» επσης πιθαντατα συγγενεει με τα ρματα βω και βυσνω που πιθαντατα προρχονται απ την δια ρζα που σημανει βουλνω ταπνω (πβ. Βσμα, buzzi/βουτσ, δηλαδ ασκ, αλλ και βυζ, μπουζ με παρμοια σχμαι). Συνεπς πιθαντατα η λξη μπουζοκι, εναι αντιδνειο.

[6] ΜΕΤΟΙΚΟΙ ΚΡΗΤΕΣ ΚΑΙ ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ.

Μια εκδοχ με αφορμ την πιθαν διαμρφωση του πργονου του λαοτου στη Μεσοποταμα σε σχση με την μετοκηση των Κρητν εκε στη Μικρ Ασα και τον Κακασο.

Η δυνατ σχση των Παλαιστινων και Ιρακινν με τους αρχαους Κρτες και πως διατυπθηκε σγχρονα αυτ απ ηγετικ πρσωπα αυτν.Υπρχει μια μεγλη προφορικ παρδοση που θλει τους Παλαιστινους και τους Ιρακινος να εναι επγονοι των Φιλισταων. Αυτο πιθαντατα σαν μτοικοι Κρτες που εγκαταστθηκαν στη περιοχ της Μεσοποταμας και διευρυμνα. Συνεπς, οι Κρτες εναι πιθαντατα οι πρτοι που ως πολιτισμολγοι πραγματοποιον την πρτη «πολιτισμολογικ παρμβαση» στα τεκταινμενα της «Ανατολς». Δο λλα στοιχεα που ενισχουν την προηγομενη ποψη εναι το μνος των Ισραηλιτν για τους Φιλισταους, -πως παρουσιζεται στην «Παλαι Διαθκη» στον μθο του Σαμψν και της Δαλιδς-, καθς και τον χαρακτηρισμ «μιαρ ντα» που διατυπνονται σε αναφορικ εδφια αυτς για τους Κρτες. Επσης στην μεγλη υπερπαραγωγ του Χλλυγουντ της κινηματογραφικς ταινας της δεκαετας του 1950 «Μπεν Χουρ» με πρωταγωνιστ τον αμερικαν ηθοποι Τσρλτον στον, καθ’ λη την διρκεια της διαδραματιζμενης υπθεσης και στο πλασιο της σκηνογραφας της ταινας απεικονζονται μνο μινωικ οικοδομματα με τους χαρακτηριστικος «μινωικος κονες», παρ’ λο που η εν λγω υπθεση λαμβνει χρα χρονικ επ περιδου ρωμακς αυτοκρατορας. Το αυτ συμβανει σε τι αφορ την αρχιτεκτονικ των οικοδομημτων και στη επικ κινηματογραφικ ταινα της δεκαετας του 1950 με διαδραματιζμενη υπθεση -παλαιοτρας χρονολογικς περιδου- στο πλασιο των γεγοντων της «Παλαις Διαθκης» που φρει το ττλο «Σαμψν». Σμφωνα με την ποψη του εκδτου της εγκυκλοπαδειας «ΗΛΙΟΣ» Ιωννη Πασσ, τσι πως διατυπνεται στη ζευκτικ και συγκριτικ αναφορ του στη θεματικ εντητα «Προλληνες-προστορα-λαο της Ανατολς»- ενδεχομνως η πρτη μετοκιση των αρχαων Κρητν να πραγματοποιθηκε αρκετ πριν την «μυθολογικ» ρξη του αδελφν και διεκδικητν του κρητικο βασιλεου, δηλαδ μεταξ του Μνωος και του Σαρπηδνος τσι μετ την επικρτηση του Μνωος ο χαμνος Σαρπηδν φανεται πως μετοικζει ανατολικ ξεκινντας απ την Μεσοποταμα, λγω παλαιτερης μετοκησης των Κρητν. Εκε φτιαξε την πλη των Σολμων, τα Σλυμα και που μεταγενστερα ονομστηκαν Ιεροσλυμα και κατπιν φτασε μχρι τον Κακασο. Εκε αλλ και στην Μικρ Ασα διευρυμνα, συναντομε ως γνωστν και την παρουσα των ευεργετικν δαιμνων των «Κορυβαντν» δηλαδ τους αντιστοχους Κουρτες» της Κρτης. Επαγωγικ των προαναφερομνων προβανουμε στην εκτμηση τι ενδεχομνως και οι Τρες να ταν απγονοι των μετοικησντων Κρητν του Σαρπηδνα. να λλο στοιχεο επσης που ενισχει αυτ την πιθαν εκτμηση εναι η παλαι υπερπαραγωγ του Χλλυγουντ της επικς ταινας με θμα τον «τρωικ πλεμο» που πλι λα τα «τρωικ οικοδομματα» εναι «μινωικ». Πντως και το νομα Σαρπηδν φανεται να χει μια χρονικ διρκεια και να αποτελε και μετ το πρας της ζως του Σαρπηδνα πιθαντατα να βασιλικ ττλο, πως ενδεχομνως να ταν και το «Μνως». Αυτ μας δδει την δυναττητα να διατυπσουμε την ποψη τι αν κατ την «μυθολογικ» ρξη μεταξ των αδελφν και διεκδικητν του κρητικο βασιλεου του Μνωα και του Σαρπηδνα υπερσχυε ο δετερος, ττε πιθαντατα ο γνωστς «μινωικς πολιτισμς» να αποκαλετο «σαρπηδνιος πολιτισμς». Η διρκεια του Σαρπηδνα επιβεβαινεται στην Ιλιδα του Ομρου, αφο εκε φανεται να πολεμ στο πλευρ των Τρων εναντον των Αχαιν-Ελλνων. Στο πλασιο που δη αναφραμε ενδεχομνως και οι πργονοι των Ποντων να ταν οι Κρτες του Σαρπηδνα γι’ αυτ και επαγωγικ υπρχει η καλ σχση των Ποντων με την πυρρχια μουσικ. Επσης οι χοντες μελετσει «κρητικ μυθολογα» καθς και κρητικ παραδοσιακ μουσικ γνωρζουν τι η αυθεντικ κρητικ μουσικ εναι «πυρρχια» και τι ο τπος δημιουργας της εναι η Κρτη.- Επιπλον να λλο στοιχεο που επιβεβαινει την παρουσα των Κρητν στην Μεσοποταμα εναι τα τοπωνμια που υπρχουν στην εν λγω ανθρωπογεωγραφικ περιοχ. Ττοια χαρακτηριστικ περιοχ εναι το Ντικρτ (δηλαδ οι εκ Κρτης καταγμενοι) ο τπος καταγωγς του λλοτε ισχυρο νδρα Ιρκ και τρα υποδκου για εγκλματα πολμου Σαντμ Χουσεν. Επσης κατ την επσκεψη που εχε πραγματοποισει στη Βαγδτη κατπιν προσκλσεως του Σανταμ Χουσεν ο μεγλος συνθτης και Κρης στην καταγωγ Μκης Θεοδωρκης, ο οποος κατεχε και την θση του υπουργο επικρατεας επ κυβερνσεως Κωνσταντνου Μητσοτκη (1990-1993), συνβη το ακλουθο γεγονς Ο Σαντμ Χουσεν ασπσθηκε τον Μκη Θεοδωρκη, αφο αυτς γνριζε την κρητικ καταγωγ του φιλοξενομενου μουσικουσυνθτου-υπουργο, καθς και λους τους νδρες της συνοδευτικς αστυνομικς ασφλειας του, λγω του τι ταν Κρτες στην καταγωγ. Μετ την αποπερτωση του αλληλοασπασμο ανεφνησε προς τους φιλοξενουμνους «αδελφο Κρτες». Την εν λγω πληροφορα δισωσε ο Κρης εν ενεργεα φεργγυος φιλαλθης και σεμνς αστυνομικς Αντνιος Τσαγκαρκης -καταγμενος απ τον Βαφ του δμου Κρυονερδος της πρην επαρχας Αποκορνου Χανων Κρτης- πως του διεμηνθη απ συναδλφους του και συμπατριτες του οι οποοι εχαν συνοδεσει τον Μκη Θεοδωρκη στο εν λγω ταξδι του στην Βαγδτη. Εναι προφανς τι ο Σαντμ προβην στην εν λγω ενργεια και την προαναφερομνη αναφνηση διτι γνωρζει την καταγωγ του, τσι πως χει διασωθε στον πλασιο της ιρακινς λακς προφορικς παραδοσιακς πστης. Επσης να λλο σγχρονο γεγονς που πιστοποιε την σχση Παλαιστινων και Κρητν και που αξζει ν’ αναφερθε, εναι στο πλασιο της συνντησης της «πλαι ποτ» «κνησης των αδεσμετων» που ο ηγτης των Παλαιστινων αεμνηστος Γιασρ Αραφτ παρουσα του αειμνστου ττε προδρου της Ινδας Γκντι του νετερου -υιο της ντιρας-, του ηγτη της Λιβης Μουαμρ Καντφι, του ττε ηγτη της Νικαργουα Ντανιλ Ορτγκα, του προδρου της ττε Γιουγκοσλαβας, του αειμνστου ττε πρωθυπουργο της Σουηδας Ολοφ Πλμε, ανεφνησε τον αεμνηστο ττε πρωθυπουργ της Ελλδος Ανδρα Παπανδρου «αδελφ» πληροφορομενος το τερστιο λακ ρεισμα του στους Κρητικος.

Quince internet solutions.